Ecologie rondom de Minderbroederskerk

De Ecologie van de Minderbroederskerk en onze kerktuin, de grijze zandbij

Na het instellen van de intelligente lockdown, hebben dominee Judith en ik toch op dinsdagmiddag de kerk open gehouden. Dit voor mensen in nood, het opsteken van een kaarsje, een gebed, voor ….

De eerste dinsdagmiddagen was het niet druk, eigenlijk uitgesproken stil. Dat geeft tijd om na te denken. Wat is er dan beter om wat rond te lopen rondom de kerk. Normaal gesproken lopen we alleen via het kerkpad rechtstreeks op zondag de kerk in, tenzij je met de fiets komt. Dan is er nog wat grind te doorploegen.

Al lopende en onderzoekende waren er interessante ontdekkingen. Daar wil ik u in de komende nummers van contact en de nieuwsbrief u meer over vertellen.

Mij viel op dat in het gras, aan de kant van de Peregrines Vogelsstraat, allemaal aarden heuveltjes waren opgeworpen. Nieuwsgierig bekeek ik dat eens van dichtbij. Ik ontdekte vele tientallen van deze heuveltjes en vliegende en rondkruipende bijen – hommels met een grijs/witte vacht.

Daarnaast vloog er een zeer snel bewegende, bijna kolibrie achtig, bij – hommel – vlieg. Ik kon het niet goed waarnemen. Behalve dat het diertje bruin behaard was met een, in verhouding tot het lijfje, lange naaldachtige snuit.

Met de mobiele telefoon was het uiteindelijk toch nog mogelijk om een paar matige foto’s te nemen. Deze heb ik voorgelegd aan www.waarnemingen.nl. Hier kon deze soort van een naam worden voorzien. Bij het napluizen op internet bleek het om zulke fascinerende insecten te gaan dat het idee ontstond om u in artikelen meer over de natuur rondom de kerk wil vertellen.

De met grijs/witte beklede insecten, waarvan ik dacht dat het hommels waren, bleken de grijze zandbij te zijn. In het midden van de aarden heuveltjes zijn de nestopeningen. Deze nestopeningen gaan tot 50 centimeter loodrecht de grond in en vertakt in meerdere zijgangen met aan het einde de broedcellen. Locaties met nesten tellen vaak tientallen tot honderden nesten die vaak jarenlang in gebruik blijven.

Deze zandbijen zijn superspecialisten. Ze verzamelen alleen stuifmeel op wilgen. Daarom zie je ze nooit na half mei. De wilgen moeten wel binnen een straal van 250 meter staan. Dan praat je over de wilgen bij de Roer.

Een aantal van deze zandbijen liepen over de grond. Het blijkt dat ze vaak last hebben van een parasiet; een zandbijwaaiertje. Dit insect leeft op het lichaam van de zandbij en zorgt ervoor dat de mannelijke dieren vroeg in het voorjaar enigszins versuft over de grond lopen.

Het volgende artikel gaat over de gewone wolzwever. Dit insect is nauw verbonden met het leven van de zandbij.

Gerben Huberts