ZWO – ‘eerlijke kleding’- dienst

Heeft u de tips meegenomen van de ZWO-‘eerlijke kleding’- dienst van afgelopen zondag? Lees ze nog eens na of hang ze op in uw kledingkast!

De vraag die de zwo-leden zichzelf stelden, was: “Hoeveel kledingstukken heeft u in uw kast?” Welke merken? Kijk op rankabrand.nl of rankabrand.org hoe ze scoren! En hoeveel daarvan draagt u niet meer? Volgens mode experts zou iemand die bewust goede basisitems en goed combineerbare kleding koopt, voldoende moeten hebben aan 30 tot 40 kledingstukken.(Nachtkleding, sokken, ondergoed, werk/klus en sportkleding wordt daarbij niet meegenomen. Schoenen/laarzen daarentegen wel!). Hieronder de tekst van de dienst.

Wat is het thema

Toen we met de ZWO-commissie en de dominee begonnen met het voorbereiden van deze dienst moest er natuurlijk een thema komen. ZWO staat voor Zending, Werelddiaconaat en Ontwikkelingssamenwerking. Het zou dus moeten gaan over mensen ver weg. Er wordt iedere zondag gebeden voor mensen ver weg. Mensen die vervolgt worden, in oorlog moeten leven, uitgebuit worden, ziek zijn enzovoort. Maar het blijven mensen ver weg. En dat terwijl wij zo verbonden zijn met deze mensen ver weg. Denk maar aan al die spullen die recent op het strand van de Wadden terecht kwamen. Gemaakt door mensen ver weg, voor ons in West Europa. Er is nog iets wat ons verbind met mensen ver weg, in lage lonen landen, ontwikkelingslanden zo u wilt. Onze kleding. In deze dienst nemen we u mee van de katoenplantage tot de broek die u nu aanheeft.

Katoenteelt

Onze kleding wordt voor een groot deel gemaakt van katoen. Katoenteelt beslaat ongeveer 2,5% van het totaal beschikbare landbouwoppervlak wereldwijd. Het wordt voornamelijk geteeld in China, de VS en India. Omdat katoen vatbaar is voor plagen en ziektes, wordt er voor de productie ongeveer 16% van alle chemische bestrijdingsmiddelen ter wereld gebruikt. En er is veel kunstmest nodig om voldoende katoen te kunnen oogsten. Deze stoffen zijn schadelijk voor de werknemers (in veel landen wordt er niet volgens onze ARBO wetten gewerkt), maar ook voor de rivieren en de akkers.

Voor 1 kg katoen is ongeveer 10.000 liter water nodig. Dit is ongeveer 2500 liter per shirt en 7000 liter per spijkerbroek. Op de meeste plaatsen valt niet voldoende regen en wordt voor de irrigatie van katoen water onttrokken aan rivieren, meren of ondergrondse reserves. Door het gebruik van bestrijdingsmiddelen en kunstmest wordt het water vaak vervuild.

Spinnen, weven en verven

Deze productieprocessen vinden veelal uit het zicht plaats. Het wordt gedaan door onderaannemers van onderaannemers van onderaannemers. Vooral kleine bedrijven onttrekken zich aan iedere controle. Daar werken mensen langer dan tien uur per dag. Niemand heeft een ziektekostenverzekeringen er bestaat geen pensioenregeling. Lid zijn van een vakbond is verboden. Vrouwen krijgen minder betaald dan mannen. Bijna niemand heeft een contract of vast salaris. Er is geen overurenvergoeding. Mensen staan bloot aan chemische stoffen en er werken kinderen jonger dan 15 jaar.

Het maken van kleding

Het maken van kledingstukken vindt meestal plaats in landen waar de loonkosten zeer laag zijn, o.a. China, Bangladesh, India, Vietnam en Cambodja. In deze landen is het minimumloon soms maar 20% van het leefbaar loon. Hier komen we later op terug. Gerenommeerde kledingmerken hebben doorgaans geen eigen fabrieken maar laten kleding maken in deze fabrieken. Sinds de misstanden in de kledingindustrie (na het instorten van Rana Plaza in 2013) onder een vergrootglas liggen, controleren kledingmerken wel beter in de fabrieken waarmee ze rechtstreeks zaken doen. De arbeidsomstandigheden in fabrieken waaraan werk wordt uitbesteed, is nagenoeg niet te controleren. Deze uitbesteding komt vaak voor, omdat de gewenste levertijden van de Europese kledingmerken vaak heel kort is.

Voor veel werknemers betekent dit onbetaalde overuren (na 12 uur werk) en werken zonder pauzes. Zelfs naar de WC gaan is vaak verboden, op straffe van boetes of looninhouding. Vakbonden zijn niet toegestaan en bij zwangerschap dreigt arbeidsplaatsverlies. Kinderen krijgen wurgcontracten waarbij een deel van het salaris pas wordt uitbetaald aan het einde van het contract. In veel fabrieken werken kinderen vanaf 10 jaar.

Wat is leefbaar loon

Leefbaar loon, is het loon dat nodig is voor voedsel, huur/huisvesting, toegang tot gezondheidszorg, scholing, kleding, vervoer en sparen. Sinds 2011 zijn bedrijven volgens een richtlijn van de Verenigde Naties verplicht hiervoor te zorgen. Dit is bij veel bedrijven nog lang niet verwezenlijkt. In sommige landen is het minimumloon slechts 20% van het leefbaar loon. Twee werkende ouders samen verdienen met het minimumloon slechts 40% van het gezinsinkomen, hierdoor is kinderarbeid bijna onvermijdelijk.

Hoe komt de broek aan uw billen?

Nadat de broek is gemaakt, wordt deze per containerschip getransporteerd naar Europa en komt deze in een magazijn terecht. Van hieruit wordt hij naar de winkel getransporteerd waar u hem kunt kopen. Bij de Primark voor €14,- , bij Levi’s of Anna van Toor voor meer dan €100,-. Helaas zegt de prijs waar u de broek voor koopt niet altijd iets over de omstandigheden waaronder ze gemaakt zijn. Na dit verhaal, kunt u zich vast voorstellen dat er in het geval van een broek van €14,- de aarde of iemand anders de echte rekening voor uw broek betaald. Het kopen van een dure broek garandeert helaas niet dat de naaister die uw broek heeft gemaakt geen kind was of een eerlijk loon heeft gekregen. Veel kledingmerken geven liever veel geld uit aan reclame dan aan de makers van hun product.

Wat kunt u doen?

De kledingmarkt is erg gecompliceerd. Maar de klant is koning en dus kunnen we als consument wel iets doen. Volgens mode experts zouden mannen aan ongeveer 40 kledingstukken en vrouwen met ongeveer 70 kledingstukken genoeg moeten hebben. Zonder ondergoed, sokken, sport- en nachtkleding, die tellen niet mee. Een aantal dames van de ZWO commissie hebben hun kleding geteld en hoewel we allemaal dachten dat het bij ons wel mee viel kwamen degenen die durfden te tellen uit op rond de 150 (!) kledingstukken. Ruim genoeg dus voor de komende jaren. En als ik eerlijk ben, denk ik dat het de meeste van u net zo zal vergaan als u durft te tellen. Als we besluiten minder kledingstukken kopen, kunnen we per stuk meer uitgeven en op zoek gaan naar eerlijke mode. Hierover staat meer op de achterkant van het papier met de liederen wat u heeft ontvangen. Met tweede hands aankopen besparen we ook grondstoffen. Als er minder vraag is naar goedkope kleding en meer naar eerlijke kleding, kan de kledingmarkt veranderen. De werknemers en werkneemsters uit de kledingindustrie kunnen dan een leefbaar loon verdienen, zodat kinderen niet meer hoeven te werken voor het gezinsinkomen maar weer naar school kunnen, zoals ieder kind verdient.

Collecte

De grote textielstad Tirupur in het zuiden van India, telt meer dan 10.000 kinderen in de knel. De meesten zijn samen met hun ouders naar de stad gemigreerd in de hoop op een beter leven. De realiteit is dat de kinderen, in het bijzonder de meisjes, moeten werken in de textielsector en niet meer naar school kunnen. Ze lopen het risico slachtoffer te worden van geweld of andere vormen van uitbuiting. De organisatie SAVE doet er alles aan om deze kwetsbare kinderen op school te krijgen.

Samen met de gezinnen werken de bevlogen medewerkers van SAVE aan onderwijs voor alle kinderen om zo de vicieuze cirkel van armoede te doorbreken. SAVE is een stevige organisatie met een groot netwerk van vrijwilligers. Veldwerkers sporen werkende kinderen en straatkinderen op. Zij begeleiden hen naar school en bieden zo nodig tijdelijk onderdak. Ook zorgen de medewerkers dat de thuissituatie verbetert.

U kunt hier uw donatie voor dit project overmaken naar Kerk In Actie.

Meer informatie:

  • www.schonekleren.nl: voor goede arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie
  • www.rankabrand.nl: website waar merken worden beoordeeld op hun duurzaamheid (goede arbeidsomstandigheden maken deel uit van deze beoordeling)
  • www.fairwear.nl: een organisatie waarbij kledingmerken die eerlijker willen produceren zich kunnen aansluiten (pagina in het Engels)
  • www.eerlijkwinkelen.nl: op deze site staat ook voor Roermond een lijst met eerlijke winkels, waaronder ook kledingwinkels.

Eerlijke kleding kopen:

Winkels

Van nature- Het duurzame warenhuis
Burchtstraat 126,
6511 RK Nijmegen

De groene knoop
Grachtstraat nr. 1
6287 AE Eys (Zuid-Limburg)

Webwinkels